Gari Nguyễn: 'Nhà văn không chỉ là người viết sách'

Chuyển đổi số không phải "bước nhảy" mà là hành trình

Gari Nguyễn,ễnNhàvănkhôngchỉlàngườiviếtsá tên thật là Nguyễn Thị Yến Phượng, quê ở Đồng Nai, tốt nghiệp Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), còn nhớ mãi bài tập làm văn bị 5 điểm khi học THPT. Giáo viên ngữ văn dù không tin một nữ sinh 16 tuổi có thể viết được từ góc nhìn trong bài nhưng vẫn "treo" một lời gợi mở: "Nếu em có thể chứng minh được giọng văn này là của em, cuối học kỳ 1, tôi sẽ dành cho điểm số xứng đáng, là 8 điểm".

ẢNH: NVCC

Hai năm sau, ở tuổi 18, sau nhiều lần gửi bản thảo đến hơn 13 nhà xuất bản và công ty phát hành, cô nhận được lời hồi âm từ một công ty phát hành sách nổi tiếng, và cho ra mắt cuốn sách đầu tiên - Nhắm mắt lại thấy cả bầu trời. 

Từ đó, bút danh Gari Nguyễn dần trở nên quen thuộc với độc giả trẻ, sau liên tiếp các tác phẩm Vỡ vụn tuổi 20; Đã từng tồn tại, đã từng yêu thương; Trưởng thành lấy đi điều gì… 

Đúng như bút danh Gari Nguyễn - lấy cảm hứng từ tiếng Ai Cập với nghĩa là "chiến binh nhỏ bé", cây bút trẻ không ngừng cố gắng tự định hình một nhà văn thế hệ mới, khi con chữ không chỉ nằm trên giấy và nhà văn không chỉ là người viết sách theo lối truyền thống.

"Tôi không xem chuyển đổi số là một 'bước nhảy' mà đó là quá trình trưởng thành. Tôi đã từng làm việc chỉ theo cách viết - gửi bản thảo - chờ xuất bản - gặp gỡ độc giả trực tiếp. Nhưng khi mạng xã hội phát triển mạnh, khi ra mắt những đầu sách bán chạy (best-seller) có ảnh hưởng thực sự như Cứ cười thôi mặc kệ đời, Trưởng thành lấy đi điều gì, Đời ngắn đừng khóc hãy tô son..., tôi nhận ra một điều rất rõ: Nhà văn không còn chỉ là người viết sách. Nhà văn là người kiến tạo hệ sinh thái tri thức", cô chia sẻ.

ẢNH: NVCC

Từ năm 2015, Gari Nguyễn bắt đầu xây dựng thương hiệu cá nhân trên nền tảng số. Đến nay, cộng đồng của nữ nhà văn trên Facebook, TikTok và YouTube với tên "Gari Nguyễn" đã vượt nửa triệu người theo dõi, hoàn toàn tự nhiên. Số lượng sách bán ra cũng vì thế mà tăng dần theo thời gian.

Song song với xuất bản truyền thống, Gari Nguyễn kết hợp chuyển sang ebook (sách điện tử) để phục vụ người Việt trên toàn cầu; cô xây dựng khóa học trực tuyến cho những người thích viết lách, kể cả người chưa từng có kinh nghiệm, đồng thời hệ thống hóa kiến thức thành giáo trình có khung phần mềm rõ ràng.

Năm 2022, sang Mỹ làm việc, cô thành lập thương hiệu GARI & LLC, cung cấp dịch vụ sáng tạo nội dung song ngữ Anh - Việt và hoàn toàn không còn làm việc theo cảm hứng. Trong đó, công nghệ hỗ trợ Gari Nguyễn làm việc rất hiệu quả. 

Đặc biệt, từ những ngày đầu AI xuất hiện cho đến hiện tại, cô có thêm một "trợ lý" giúp mình nhiều hơn. 

"AI không thay thế tôi. AI giúp tôi nghiên cứu nhanh hơn, phân tích góc nhìn người đọc toàn cầu, chuẩn hóa nội dung đa ngôn ngữ, tối ưu chiến lược marketing và phễu chuyển đổi. Tôi không cố nhân bản một ai đó giống mình. Tôi nhân bản cách mình tư duy. Tri thức không còn là tài sản cá nhân. Tri thức phải trở thành tài sản tập thể", cô nhìn nhận.

Nhiều người gọi tôi là "nữ nhà văn thế hệ mới". Tôi nghĩ mình chỉ là một người phụ nữ Việt bước ra toàn cầu, biến cảm xúc thành một hệ sinh thái. Tôi không viết để được ngưỡng mộ. Tôi viết để người khác dám sống lớn hơn cả suy nghĩ của chính họ.

Gari Nguyễn

Vượt qua những xung đột

Hiện tại, ở tuổi 30, nữ tác giả sở hữu 14 đầu sách best-seller với đa dạng thể loại: truyện ngắn, tản văn, tiểu thuyết, sách phát triển bản thân..., với tổng số gần 400.000 bản in. 

Tác phẩm mới nhất của cô phát hành cuối năm 2025 có tựa Chúng ta rực rỡ từ những vụn vỡ(NXB Văn học). Sống, làm việc cả ở Mỹ và Việt Nam, nữ nhà văn sinh năm 1996 có cộng đồng độc giả, học viên là người Việt trên toàn cầu.

ẢNH: NVCC

Nhưng thành công đến không hề dễ dàng. Gari Nguyễn thừa nhận khó khăn lớn nhất của cô không phải công nghệ, mà là định kiến.

"Khi tôi kết hợp viết sách truyền thống với khóa học trực tuyến và tư vấn, có người nghi ngờ "Nhà văn mà đi bán khóa học?", "Nhà văn mà làm tư vấn?". Nhưng tôi tự hỏi lại: "Tại sao phải xấu hổ khi thứ mình trao đi là tri thức?" Tôi không ra quyết định thay ai. Tôi giúp họ phát triển tư duy và tìm tiếng nói của chính mình. Chức danh chỉ là một sự dán nhãn, một tên gọi. Mục tiêu mình muốn hướng tới điều gì mới là điều quan trọng", cô nêu quan điểm.

Khó khăn thứ hai lớn dần khi nhà văn trẻ sang Mỹ lập nghiệp cuối năm 2021. Mọi thứ đều phải xây lại từ đầu. Môi trường mới, chi phí cao, luật pháp khác biệt. Công việc đầu tiên cô làm khi tới Mỹ là tại một cửa hàng gà rán cách nhà hơn 30 phút lái xe. Cô làm đủ các việc, từ thu ngân, xếp từng miếng gà nóng rực vào hộp, dọn bàn ăn dính đầy dầu mỡ. 

Có thời gian cô từng trải qua một công việc còn khắc nghiệt hơn - công nhân dây chuyền sản xuất trong một nhà máy điện tử. Nhờ sự chăm chỉ, cầu tiến, không ngừng học hỏi, từ công nhân, cô chuyển sang làm chuyên viên hoạch định chiến lược. 

Gari Nguyễn cũng có hơn một năm rưỡi làm quản lý (office manager) tại một văn phòng luật. Những trải nghiệm này giúp Gari hiểu hệ thống vận hành ở Mỹ, đồng thời cô liên tục tự trau dồi kiến thức chuyên môn và cách thích nghi.

Có giai đoạn, cô vừa làm ở văn phòng luật, vừa viết, vừa xây dựng công ty của riêng mình, bủa vây quanh cô là xung đột giữa áp lực tài chính và quyết tâm không bỏ cuộc. Lớn hơn nữa, là xung đột giữa sự an toàn và đổi mới.

ẢNH: NVCC

"Khi ở Việt Nam, tôi cứ việc tiếp tục xuất bản, sống trong vùng an toàn quen thuộc. Nhưng khi sang Mỹ, tôi buộc phải đổi mới, mở công ty, xây hệ sinh thái số, chấp nhận rủi ro và cô đơn. Có lúc tôi tự hỏi "Chỉ viết thôi có đủ không?". Và câu trả lời của tôi là "Nếu chỉ viết, tôi có thể truyền cảm hứng cho người đọc. Còn nếu hệ thống hóa, tôi có thể giúp thay đổi tư duy tới nhiều người hơn", nữ nhà văn chia sẻ.

Giờ đây, ngồi nhìn lại tuổi 30, Gari Nguyễn cho rằng điều khiến cô tự hào nhất, không chỉ ở số lượng bản in, số đầu sách bán chạy hay doanh thu mỗi năm. 

Điều hạnh phúc còn nằm trong tin nhắn của độc giả: "Nhờ chị mà em dám rời công việc em ghét bỏ suốt 5 năm nay". Một bạn khác từng nhắn: "Em từng nghĩ mình không có tiếng nói. Sau khi học cùng chị, em đã tự tin và tự mình xuất bản cuốn sách đầu tiên".

"Nếu được hỏi điều gì có thể truyền cảm hứng tới người trẻ, tôi muốn nói với các bạn: tôi, một phụ nữ 30 tuổi có thể viết sách, kinh doanh, điều hành công ty, sống và làm việc tại 2 quốc gia, vẫn giữ được bản sắc, nữ tính. Tôi đã không cần đánh mất mình để thành công", cô nói.

Phụ nữ và tương lai số

Gari Nguyễn luôn tin phụ nữ có lợi thế trong thời đại số. Phụ nữ thường nhạy cảm với cảm xúc, giỏi kể chuyện, có khả năng xây dựng cộng đồng. Theo cô, công nghệ trao cho phụ nữ 3 quyền tự do: tự do tài chính không phụ thuộc địa lý; tự do biểu đạt tiếng nói; và tự do kiến tạo thương hiệu cá nhân.

ẢNH: NVCC

Gari Nguyễn đã vạch ra tương lai của mình, nơi cô nhìn thấy sự hỗ trợ của công nghệ để đi tới đích nhanh hơn: giáo trình dạy viết cho người học với song ngữ Việt - Anh; nền tảng học tập số toàn cầu cho người Việt; ứng dụng AI để cá nhân hóa lộ trình sống, làm việc và viết; xuất bản sách trên thị trường quốc tế.

Nhà văn trẻ bộc bạch: "Tôi không muốn chạy theo công nghệ. Tôi muốn sử dụng công nghệ để nâng tầm giá trị con người. Nhiều người gọi tôi là "nữ nhà văn thế hệ mới". Tôi nghĩ mình chỉ là một người phụ nữ Việt bước ra toàn cầu, biến cảm xúc thành một hệ sinh thái. Tôi không viết để được ngưỡng mộ. Tôi viết để người khác dám sống lớn hơn cả suy nghĩ của chính họ".

本文地址：http://nyl.dhgggs.cn/youxiceping